• سه شنبه ۲ آبان ماه، ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۲
  • دسته بندی : اقتصادی
  • کد خبر : 968-291-5
  • منبع خبر : گلستان
  • چاپ

با تلاش ایسنا گلستان؛

چهارمین نشست تخصصی اصلاح الگوی کشت برگزار شد

چهارمین نشست تخصصی با موضوع  اصلاح الگوی کشت با رویکرد مدیریت منابع آب در کشاورزی به همت خبرگزاری ایسنا-منطقه گلستان در سالن جلسات جهاددانشگاهی استان گلستان برگزار شد.

به گزارش ایسنا-منطقه گلستان، این نشست تخصصی با حضور حسینی معاون محیط زیست گلستان، باشقره مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای گلستان، رضایی عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، کاظمی عضو هیات علمی گروه زراعت دانشگاه علوم کشاوری و منابع طبیعی گرگان، اسدی مشاور حوزه کشاورزی و جمعی از خبرنگاران خبرگزاری ایسنا منطقه گلستان برگزار شد.

این نشست در راستای بررسی موضوعات مختلف در بحث اصلاح الگوی کشت با توجه به تغییرات اقلیمی سال های اخیر در استان و نحوه مدیریت منابع آب بخش کشاورزی با توجه به این شرایط بوجود آمده، برگزار شد.

مدعوین در این نشست بر موضوعاتی هم چون افزایش راندمان آب بخش کشاورزی، فاصله گرفتن از کشاورزی سنتی، اجرای الگوی کشت تعیین شده استان، آموزش کشاورزان، اعمال مدیریت یکپارچه در این موضوع، تولید ارقام با راندمان بالا و اعمال برنامه های تشویقی به جای برنامه های تنبیهی تاکید کردند.

دکتر حمیدرضا رضایی، عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه علوم کشاوری و منابع طبیعی گرگان در این نشست اظهار کرد: تناوب یکی از بخش های الگوی کشت است که ابتدا باید با توجه به شرایط اقلیمی، آب و هوایی، میزان بارندگی، محیط زیست و موارد دیگری که در کشت موثر است، بررسی کنیم که کدام محصولات کشاورزی برای یک منطقه مناسب است تا کمترین خسارت محیط زیستی و بهترین بازده را داشته باشد.

وی تصریح کرد: با توجه به تغییرات آب و هوایی کشور نیاز به یک بازنگری در تمام الگوهای کشت داریم. در برخی از موارد بهتر است محصولی را وارد کنیم، به جای آنکه خسارت بلند مدتی را به کشورمان وارد کنیم.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان بیان کرد: سطح زیر کشت استان بسیار ناچیز بوده است اما الان مساحت زیر کشت استان چند برابر شده و منابع نیز کم شده است.لذا باید یا سطح زیر کشت را محدود کنیم و یا به دنبال روش هایی برای تامین نیازهایمان باشیم و محصولاتی را کشت کنیم که نیاز آبی کمی داشته باشند.

مجتبی حسینی، معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست استان گلستان نیز در این نشست گفت: کشت سنتی و بدون برنامه کشاورزی که از سالیان گذشته در استان شکل گرفته به گونه ای است که کشاورز در هر شرایطی می خواهد محصول سالش را خودش تولید کند. چه بسا اگر محصول سالی که تولید می کند خریداری می کرد، برای او هزینه کمتری داشت.

وی با بیان اینکه این الگوی رفتاری در کشاورزی نهادینه شده است، تصریح کرد: اصلاح این رفتار نیاز به زمان دارد. متولیان کشاورزی باید برنامه ریزی کنند و متناسب با نیاز و توان سرزمین، الگوهای کشتی را معرفی کنند.

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست گلستان افزود: سرزمین ما در استان گلستان محدودیت هایی را در گذشته داشته که وسعت مشخصی به عنوان سرزمین های کشاورزی مورد استفاده قرار می گرفت که منابع آب آن وجود داشت و جوابگوی محصولات کشت شده در این زمین ها بود.

حسینی بیان کرد: در سالهای اخیر با افزایش جمعیت در استان، ضرورتی برای ایجاد زمین های بیشتر برای اسکان و اشتغال بوجود آمد. همچنین ضوابط، آیین نامه ها و بخش نامه هایی که از سوی دولت به تصویب رسید، باعث رشد افسار گسیخته تغییر کاربری ها در منابع ملی در استان شد که با این کارها منابعی که در بالا دست برای مزارع کشاورزی تولید آب می کردند، از بین رفتند.

وی تاکید کرد: با این کارهای در کوتاه مدت اشتغال زایی صورت گرفت اما در بلند مدت همچنان با کاهش چشمگیر منابع روبه رو هستیم. در استان گلستان آب است اما نیاز به تثبیت و مدیریت دارد. ما به جای اینکه آبخوان داری و آبخیزداری را انجام دهیم، سد سازی را در استان تبلیغ می کنیم.

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست گلستان با تاکید بر استفاده مناسب و با برنامه از منابع موجود آب، اظهار کرد: آیا اراضی شیبداری که در استان گلستان در طرح طوبی تبدیل به باغات مثمر شده، به عملکرد مناسب رسیده است؟ سرمای آذرماه سال گذشته باعث از بین رفتن هزاران هکتار از باغات زیتون در استان شده است.

مهندس اسدی، مشاور حوزه کشاورزی نیز در این نشست اظهار کرد: اقلیم خاص استان گلستان باعث شده تا بیش از 60 محصول در این استان کشت شود.

وی با اشاره به اینکه مرزهای بین اقلیم ما در حال جابه جایی هستند، گفت: این دغدغه هایی که امروز در استان گلستان داریم در استانهای مازندران و گیلان وجود ندارد. استان گلستان یک ایران کوچک است و دارای آب و هوای معتدل خزری، کوهستانی و گرم و خشک است.

این مشاور حوزه کشاورزی بیان کرد: در دنیا سه مثلث الگوی کشت را مسائل زیست محیطی، اقتصادی و فرهنگ عمومی می دانند اما چه علتی وجود دارد که در کشور ما به این امر تمکین نمی شود؟

وی با بیان اینکه یکی از بزرگترین مشکلات کشاوری ما تعیین قیمت و واگذاری الگوی کشت به دولت است، گفت: نگاه جامعه کشاورزی نگاهی اقتصادی است.

عبدل احد باشقره، مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای گلستان هم در این نشست گفت: از اوایل سال 80 بحث الگوی کشت در استان مطرح بوده و در این رابطه کمیته مشترک بهینه سازی مصرف آب کشاورزی با حضور ادارات ذیربط تشکیل شد.

وی با اشاره به سند ملی آب در کشور، اظهار کرد: بر اساس این سند، با توجه به اقلیم های مختلف در مناطق مختلف کشور، مشخص شده که به چه نحوی باید از منابع آب در مناطق مختلف استفاده شود تا هم خاک و هم آب حفظ شود.

مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای گلستان بیان کرد: جدولی در این خصوص تشکیل شده که بر اساس آن در استان ما باید در تابستان 30 درصد محصول سویا و 25 درصد پنبه و در پاییز 20 درصد غلات و در مجموع 25 درصد محصولات باغی در نظر گرفته شده است.

باشقره با بیان اینکه بر اساس الگوی یاد شده استان گلستان به سه زون جنوبی، شمالی و میانی تقسیم شده است، تصریح کرد: در زون میانی غلات و پنبه، در زون شمالی غلات و در زون جنوبی سویا، غلات و پنبه در نظر گرفته شده است.

وی با بیان اینکه این الگوی کشت در شورای برنامه ریزی استان به تایید رسید، گفت: بر این اساس شرکت آب منطقه ای در پروانه های بهره برداری که صادر می کند، نوع زراعت مجاز را به کشاورز اعلام می کند.

دکتر حسین کاظمی عضو هیات علمی گروه زراعت دانشگاه علوم کشاوری و منابع طبیعی گرگان نیز در این نشست گفت: در بخش الگوی کشت همیشه این تناقص مطرح است که کشاورز به دنبال سود خود و دولت هم به دنبال سیاست گذاری ها خود است.

وی با اشاره به اینکه مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی در الگوی کشت موثر هستند، تصریح کرد: باید عامل محدود کننده در الگوی کشت شناسایی شود. در استان گلستان عامل محدود کننده آب است.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاوری و منابع طبیعی گرگان بیان کرد: حالا که این تمایل در استان وجود دارد و مردم راغب به کشت برنج هستند، باید محل تحقیقات برنج در استان شکل بگیرد و در آن روش هایی که می توان یا آب کم برنج کشت کرد را بررسی کرد، همان گونه که در کشور چین برنج خشکه کاری می شود.

کاظمی عنوان کرد: محصولات زیادی در استان ما مرکز تحقیقاتی دارند اما در مورد برنج چنین کاری صورت نگرفته است. مسئولان می توانند با آگاهی بخشی به کشاورزان این محصول را مدیریت کنند. برنامه های تنبیهی را باید کنار گذاشت و برنامه های تشویقی را جایگزین کرد.

وی با اشاره به ترویج کشت دیم در استان، گفت: در اراضی شمال و شمال شرقی استان، کشت نخود و جو به صورت دیم مطلوب است. اولویت اصلی ما باید کشت گیاهان پاییزه باشد  و در اراضی میان دست گندم، باقلا، جو، کلزا، نخود و شبدر کشت شود.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاوری و منابع طبیعی گرگان اظهار کرد: استفاده درست از منابع آب و خاک نیاز به فرهنگ سازی دارد و کشاورز باید به این باور برسد که فرزندان آنها نیز باید از این آب و خاک استفاده کنند.

در ادامه این نشست دکتر رضایی، عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه الگوی کشت در استان تغییر پیدا کرده است، گفت: نیاز نیست که این استان تمام اقلام مورد نیاز خود را خود تامین کند. ما باید روی محصولاتی تاکید کنیم که با محیط ما سازگار باشد.

وی با بیان اینکه تغییر کاربری و تغییر الگوی کاربری سرزمین یکی از مشکلات ما است، تصریح کرد: از سال 80 به بعد شاهدیم که با کمترین بارندگی در استان شاهد سیل هستیم، در حالی که در گذشته چنین چیزی نداشتیم و آبها غالبا جذب می شدند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان بیان کرد: چغندرقند در سال 1312 در استان تست شده بود اما به دلیل مصرف زیاد آب و افزایش آفات و بیماری ها، از چرخه تولید استان خارج شد.

رضایی تصریح کرد: این محصول دیگر جایگاهش در استان نیست اما باز هم دوباره داریم تبلیغ می کنیم که این محصول را کشت کنیم.

وی با بیان اینکه خودکفایی گندم اشتباه بود، گفت:  بسیاری از تالابهای کشور به خاطر همین موضوع خشک شدند. ما هم اقتصاد آنجا را با این کار بهم زدیم و هم باعث مهاجرت روستاییان آن مناطق به شهرها شدیم. اگر همین روند را ادامه دهیم در آینده دچار مشکلاتی می شویم که قابل جبران نیست.

وی با اشاره به اینکه شکل کشت برنج در دنیا متفاوت است، اظهار کرد: در دنیا زمین را کمی مرطوب می کنند و در آن برنج کشت می کنند اما ما زمین ها برنج خود را غرق در آب می کنیم.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان با بیان اینکه مردم استان امسال باور کردند که آب محدود است، گفت: ما باید همین میزان آبی که داریم را مدیریت کنیم و فرهنگ سازی را از مدیران گرفته تا مردم عادی انجام دهیم.

رضایی با اشاره به اینکه یکی از معضلات اساسی ما این است که نگاه کلان به موضوعات نداریم، افزود: ما برنامه های کوتاه مدت را در نظر می گیریم و این راهکار مناسبی نیست. باید با یک مدیریت یکپارچه برای این موضوع چاره اندیشی شود و نمی توان با نگاه جدا جدا آن را مدیریت کرد.

حسینی، معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست گلستان در بخش دیگر سخنان خود گفت: اگر منابع موجود را ارزش گذاری اقتصادی کنیم و کشاورز بداند هر لیتر آبی که از منابع زیر زمینی استخراج می کند چه بهایی برای آن پرداخت شده، هرگز با این آبها شالی کشت نمی کند.

وی بیان کرد: 100 روستای حاشیه پارک ملی گلستان از آب شرب و کشاورزی استفاده می کنند که محیط زیست از آن حفاظت می کند، آیا مردم هزینه این حفاظت را پرداخت می کنند؟

وی با اشاره به اینکه مهم ترین اکوسیستم ها، اکوسیستم هایی هستند که به تثبیت خاک، چرخه خاک و تنوع زیستی ما کمک می کنند، تصریح کرد: ما اینها را ندیدیم و از منبع آبی که در بالا دست وجود دارد و با آن آب کشاورزی در پایین دست تامین می شود، غافل بودیم. همین امر باعث شد که کشور ما رکورد فرونشت زمین را در دنیا دارا باشد.

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست گلستان عنوان کرد: ما همان شکل رفتاری که کشاورز از خود بروز داده را ادامه دادیم و همان محصول را کشت کردیم که باید 5 بار سمپاشی شود و این سمپاشی می تواند چه خطری برای تنوع زیست محیطی کشور داشته باشد.

حسینی گفت: مسئولان مربوطه باید متناسب با مطالعات آمایش سرزمین در استان که بر اساس توان سرزمینی ما شکل گرفته، برنامه ها را اجرایی کنند.

وی به موضوع ساخت کارخانه فولاد در استان اشاره کرد و افزود:  ما باید ببینیم فولاد چه آسیب جدی بر سر منابع آبی اصفهان، کرمان و استان های غربی و مرکزی ما آورده است. الان می خواهند این صنعت را در استان گلستان فعال کنند اما باید پرسید که آب مورد نیاز را کجا می خواهند تامین کنند؟

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست گلستان تصریح کرد: کلید همه چیز آموزش است و این باور در زمینه کشاورزی و آب وجود ندارد.

اسدی، مشاور حوزه کشاورزی در ادامه در بخش دیگر سخنان خود موضوع آموزش را با اهمیت برشمرد و گفت: آموزش ابتدا باید برای سیاست گذاران باشد، در استان ما عده ای از سیاست گذاران برای تولید پنبه تلاش می کنند و عده ای دیگر مفتخرانه از کشت 100 هزار هکتار شالی خبر می دهند.

وی افزود: در استان ما شدیدا توسعه کلزا را دنبال می کنند اما این فکر نشده که اگر 50 هزار هکتار کلزا کشت شود و از آن بیش از 75 هزار تن کلزا تولید شود، در مقابل 48 هزار تن کنجاله می خواهند چه کاری انجام دهند.  

اسدی بیان کرد: چرا از جهان دوری می کنیم؟ جهان برای ما است و وقتی که به عنوان مثال برنج وارد می کنیم، باید ببنیم چه استفاده ای از آن می کنیم.

مشاور حوزه کشاورزی در پایان با اشاره به اینکه دانشگاه از تولید فاصله گرفته است، تصریح کرد: تا زمانی که این تعارض بین جامعه دانشگاهی و بخش کشاورزی وجود دارد، شاهد این نابسامانی ها در بخش کشاورزی خواهیم بود.

باشقره، مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای گلستان هم در بخش پایانی سخنان خود، گفت: ما ابتدا باید جلوی اضافه برداشت را در این بخش بگیریم. در بحث شالی اغلب کسانی که شالی کشت کردند دارای اضافه برداشت هستند. شالی محصولی با مصرف آبی بسیار زیاد است به گونه ای که در هر هکتار نیاز به 14 تا 15 هزار متر مکعب آب دارد.

وی افزود: با توجه به منابع آبی ما باید برنج را وارد کنیم و این کار بسیار مفید است. این هماهنگی در کشور وجود ندارد که الگوی کشتی که در نظر گرفته شده، اجرایی شود.

مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای گلستان به موضوع مطرح شده در خصوص استفاده از آب سدها برای کشت محصولات با مصرف آبی بالا اشاره کرد و گفت: در تعاونی های ما مجوز کشت محصولاتی که در الگوی کشت استان قرار ندارند، داده نمی شود و مواردی هم که صورت می گیرد تخلف است.

گفتنی است، مدعوین از مرکز بهبود تولیدات گیاهی و ترویج و مشارکت های مردمی جهاد کشاورزی استان و مرکز تحقیقات استان گلستان در این نشست حضور نیافتند.

انتهای پیام